Orðspor Williams Faulkner á Íslandi kemur út hjá Sögufélagi.

Haukur Ingvarsson skrifaði í dag undir samning um útgáfu bókar sem byggir á doktorsritgerðar hans, „Orðspor Williams Faulkner á Íslandi. Menningarsamskipti Íslands og Bandaríkjanna 1930–1960“, hjá Sögufélagi.

Haukur leitar svara við því hvernig nafn Faulkner varð til og þróaðist á íslenskum menningarvettvangi 1933–1960. Á sama tíma kannar hann samspil íslenska bókmenntakerfisins við erlend bókmenntakerfi, á tímum þegar staða landsins gagnvart umheiminum tók miklum breytingum.

Bókin verður ánægjuleg viðbót við fjölbreytta útgáfu Sögufélags.

Sumarstarfsmenn hjá Sögufélagi

Fyrir skemmstu greindum við frá því að Sögufélag hefði fengið styrk frá Miðstöð íslenskra bókmennta fyrir verkefnið „Margmiðlunarsíða og veflægur gagnagrunnur um tímaritið Sögu og útgáfu Sögufélags.“ Arnór Gunnar Gunnarsson hefur nú verið ráðinn til verkefnisins og mun starfa hjá Sögufélagi í sumar.

Arnór er með MA-próf í sagnfræði frá Columbia-háskóla og hann mun vinna að efnisvinnslu, textaskrifum og öðru tengdu væntanlegri vefsíðu og gagnagrunni tímaritsins Sögu.

Auk hans mun Jón Kristinn Einarsson vinna að ýmsum verkefnum á skrifstofunni. Jón er með BA-próf í sagnfræði frá Háskóla Íslands og hefur unnið á skrifstofunni frá síðasta sumri. 

Húsfyllir á Sögukvöldi

Í tilfefni útgáfu Sögu 2020:1 var blásið til Sögukvölds í Gunnarshúsi þann 4. júní síðastliðinn. Höfundar hinna þriggja ritrýndu greina heftisins kynntu rannsóknir sínar við góðar undirtektir. Auk þess ræddi Kristín Svava Tómasdóttir, önnur tveggja ritstjóra Sögu, annað efni í tímaritinu. 

Haukur Ingvarsson hóf leik og sagði okkur frá Vestur-Íslendingnum Hjörvarði Harvard Árnasyni, sem starfaði fyrir hina bandarísku Office of War Information á Íslandi í seinni heimsstyrjöld. 

Næst steig Agnes Jónasdóttir í pontu og fræddi gesti um rannsókn sína á ástandinu og barnavernd, en talsvert misræmi var á yfirlýstum markmiðum yfirvalda í ástandinu og raunverulegum gjörðum þeirra. 

Að lokum talaði Skafti Ingimarsson um Drengsmálið svokallaða, þegar átök brutust út í Reykjavík vegna rússnesks drengs sem kommúnistaleiðtoginn Ólafur Friðriksson flutti til landsins arið 1921. Skafti færir sér í nyt áður óskoðuð gögn á danska ríkisskjalasafninu sem varpa nýju ljósi á málið. 

Langar umræður voru um öll erindin og ákaflega gleðilegt hversu margir lögðu leið sína í Gunnarshús. Við þökkum öllum fyrir komuna. 

SAGA er komin út

Vorhefti tímaritsins Sögu 2020 er komið út og er á leið til áskrifenda. Í heftinu eru þrjár ritrýndar greinar. Skafti Ingimarsson skrifar um „hvíta stríðið“ eða Drengsmálið árið 1921 á grundvelli áður óþekktra heimilda af danska Ríkisskjalasafninu, sem sýna að dönsk stjórnvöld voru reiðubúin að grípa til hernaðaraðgerða gegn uppreisnaröflum í Reykjavík ef íslensk stjórnvöld óskuðu eftir því. Haukur Ingvarsson fjallar um starfsemi stríðsupplýsingaskrifstofu Bandaríkjanna á Íslandi í síðari heimsstyrjöld og beinir sjónum sínum sérstaklega að Vestur-Íslendingnum Hjörvarði Harvard Arnason. Agnes Jónasdóttir skrifar um ástandsmálin svokölluðu í ljósi barnaverndar en margar þeirra kvenna sem yfirvöld höfðu afskipti af vegna samskipta þeirra við erlenda hermenn í stríðinu voru í raun stúlkur undir lögaldri.

Kápumynd heftisins af Gunnari á Hlíðarenda og Njáli á Bergþórshvoli er sótt í handritið Lbs. 747 fol., sem tveir vinnumenn á Fellsströnd skrifuðu og teiknuðu um 1870, en Þorsteinn Árnason Surmeli skrifar grein um handritið og skrifarana. Óðinn Melsted, Guðmundur Hálfdanarson og Íris Ellenberger skrifa pistla um álitamál Sögu, áhrif stafrænna gagnagrunna á rannsóknir og starfsumhverfi sagnfræðinga. Ragnhildur Hólmgeirsdóttir skrifar um einkaskjalasafn Elínar Briem, sem varðveitt er á Kvennasögusafni, og Sverrir Jakobsson minnist Gunnars Karlssonar sagnfræðings sem lést síðastliðið haust. Auk þess er að finna í heftinu tíu ritdóma um nýleg sagnfræðiverk og ársskýrslu stjórnar Sögufélags.

SAGA verður aðgengileg hér í vefverslun, í forlagsverslun Sögufélags í Gunnarshúsi og í helstu bókaverslunum.

Samningur undirritaður um útgáfu á skjölum yfirréttarins

Þann 7. maí síðastliðinn var undirritaður samningur milli Alþingis, Þjóðskjalasafns Íslands og Sögufélags um útgáfuverkefni til tíu ára. Gefnir verða út dómar og skjöl yfirrréttarins á Íslandi og aukalögþinga. Yfirrétturinn starfaði á Þingvöllum árin 1563-1800 og eru elstu varðveittu dómskjölin fráárinu 1690. Fyrsta bindi ritraðarinnar kom út árið 2011 og tók til áranna 1690-1710, næsta bindi mun koma út árið 2021 og inniheldur skjöl frá árunum 1711-1730. Skjölin verða bæði gefin út á bók og á vef Þjóðskjalasafns.

Útgáfan er styrkt af Alþingi í tilefni aldarafmæli Hæstaréttar Íslands 2020 og var forseta þingsins falið að ganga til samstarfs við Sögufélag og Þjóðskjalasafn um útgáfuna.

Samninginn undirrituðu Auður Elva Jónsdóttir fjármála- og rekstrarstjóri fyrir hönd Alþingis, Anna Elínborg Gunnarsdóttir sviðsstjóri fyrir hönd Þjóðskjalasafns og Brynhildur Ingvarsdóttir framkvæmdastjóri Sögufélags. Viðstödd voru einnig Þorsteinn Magnússon aðstoðarskrifstofustjóri Alþingis, Hrefna Róbertsdóttir þjóðskjalavörður og Jóhanna Þ. Guðmundsdóttir sagnfræðingur og annar ritstjóra útgáfunnar.

Aðalfundur Sögufélags

Aðalfundur Sögufélags var haldinn þann 12. mars síðastliðinn, rétt áður en samkomubann skall á. Á dagskrá voru hefðbundin aðalfundarstörf. Fundinum stýrði Hafdís Erla Hafsteinsdóttir og fundarritari var Markús Þ. Þórhallsson. Hrefna Róbertsdóttir, forseti Sögufélags, flutti ársskýrslu og Brynhildur Ingvarsdóttir, gjaldkeri, lagði fram og kynnti ársreikning Sögufélags. Á fundinum var nýrri vefsíðu Sögufélags jafnframt hleypt af stokkunum og hlaut hún góðar undirtektir fundarmanna. Úr stjórn gekk Brynhildur Ingvarsdóttir en hún tók fyrst sæti í stjórn sem varamaður árið 2016 og hefur verið gjaldkeri síðan 2017. Brynhildur tók við starfi framkvæmdastjóra Sögufélags 1. nóvember síðastliðinn. Í stað hennar var kjörin Lóa Steinunn Kristjánsdóttir sagnfræðingur og sögukennari í Menntaskólanum við Sund. Lóa Steinunn hefur verið ötul í félagsstarfi og var meðal annars forseti EuroClio, European Association of History Educators 2016-2108. Þá á Lóa einnig sæti í fulltrúaráði Europeana (europeana.eu) sem eru rafræn söfn á netinu. Lóa Steinunn var boðin velkomin til starfa fyrir Sögufélag.

Engar lagabreytingar bárust fundinum.

Að fundi loknum flutti Már Jónsson erindið „Raunverudraumar séra Sæmundar Hólm.“ Góður rómur var gerður að erindinu og áttu sér stað líflegar umræður, sem fundarstjóri þurfti að lokum að stöðva svo fundargestir kæmust heim fyrir háttatíma.

Öræfahjörðin í enskum kynningarbæklingi Miðstöðvar íslenskra bókmennta

Öræfahjörðin: Saga hreindýra á Íslandi eftir Unni Birnu Karlsdóttur er í enskum kynningarbæklingi Miðstöðvar íslenskra bókmennta fyrir árið 2020. Bæklingurinn er notaður til þess að kynna erlendis það nýjasta í íslenskum bókmenntum. 

Þar að auki eru Prestaköll, sóknir og prófastsdæmi á Íslandi I-II eftir Björk Ingimundardóttur í bæklingnum sem handhafi Viðurkenningar Hagþenkis 2020. 

Hér er hlekkur á bæklinginn. 

Bókamarkaðurinn á Laugardalsvelli opnar í dag

Bókamarkaður Félags íslenskra bókaútgefenda (FÍBÚT) opnar á  Laugardalsvelli í dag.

Sögufélag, líkt og undanfarin ár, er með bás á markaðnum þar sem hægt er að kaupa bækur félagsins á kostakjörum. Meðal þess sem er í boði eru Smárit SögufélagsHinir útvöldu eftir Gunnar Þór Bjarnason, verðlaunabókin Stund klámsins eftir Kristínu Svövu Tómasdóttur og margt fleira. Allt á gjafaverði.

Bókamarkaðurinn er opinn frá kl. 10-21 alla daga og stendur yfir dagana 27. febrúar til 15. mars.

 

Öræfahjörðin hlýtur aðra tilnefningu!

Skammt er stórra högga á milli hjá Unni Birnu Karlsdóttur og Sögufélagi.  Skömmu eftir að ljóst varð um tilnefningu Öræfahjarðarinnar: Sögu hreindýra á Íslandi til Íslensku bókmenntaverðlaunanna var tilkynnt að hún ætti einnig möguleika á að fá Fjöruverðlaunin – bókmenntaverðlauna kvenna árið 2020.

Þann 3. desember var tilkynnt við skemmtilega athöfn í Borgarbókasafninu í Grófinni hverjar þær níu bækur væru sem tilnefndar eru að þessu sinni til Fjöruverðlaunanna. Öræfahjörðin er þar á meðal.

Fjöruverðlaunin eru veitt árlega fyrir fagurbókmenntir, fræðibækur og rit almenns eðlis og barna- og unglingabækur. Með verðlaununum á að auka kynningu á ritverkum kvenna og hvetja konur í rithöfundastétt til dáða. Þau voru veitt í fyrsta sinn árið 2007 og á hverju ári þaðan í frá.

Í rökstuðningi sínum um tilnefningu Öræfahjarðarinnar segir dómnefnd, sem skipuð var Dalrúnu J. Eygerðardóttur, Sóleyju Björk Guðmundsdóttur og Þórunni Blöndal, í rökstuðningi sínum að hér sé á ferð „ … ítarleg umhverfissagnfræðileg rannsókn á sögu sambýlis Íslendinga og tignarlegra hreindýra runnum frá Finnmörku; huldudýrum hálendisins. Lífshættir íslenskra hreindýra hafa verið sveipaðir ákveðinni dulúð, enda megin búsvæði þeirra fjarri mannabyggðum.“

Dómnefndin segir einnig að Unnur Birna Karlsdóttir geri „ … lesandanum kleift að upplifa sögu hreindýranna, með lýsandi texta og ljósmyndum, sem í senn dýpka frásögnina og færa okkur nær heimi hreindýranna.“