Skip to content
Höfundur

Gísli Ágúst Gunnlaugsson

Útgáfuár

1982

Útgefandi

Sögufélag

Blaðsíðufjöldi

190

Ómagar og utangarðsfólk

Uppseld

Ritið er fimmta bindið í ritröðinni “Safn til sögu Reykjavíkur”, sem Sögufélag stóð að í samvinnu ivð Reykjavíkurborg. Ritið fjallar um ýmis félagsleg vandamál í Reykjaík frá stofnun kaupstaðar og fram á þessa öld. Fátækramál voru á 19. öld annasamasta viðfangsefni sveitarstjórna á landinu og hér er því fjallaðum viðamikinn þátt bæjarstjórnarmála. Inn í þessa frásögn fléttast vaxtarsaga Reykjavíkur, saga atvinnuvega og félagslegra breytinga. Í ritinu er að finna fjölda beinna tilvitnana úr styrkbeiðnum þurfandi fólks og ýmsar fleiri samtímalýsingar, sem allar veita einstaka innsýn í líf og hafi fátækasta hluta bæjarbúa. Bókina prýða allmargar myndir og teikningar frá Reykjavík. Bókin er uppseld hjá útgefanda.

  1. Reykjavík verður kaupstaður
    1. Aðdragandi kaupstaðarmyndunar og kaupstaðarsvæði
    2. Byggð, fólksfjöldi og atvinnuhættir fram til 1801
    3. Félagsleg viðfangsefni
  2. Löggjöf um fátækraframfærslu fram til 1907
    1. Löggjöfin fram á 19. öld
    2. Tilraunir til breytinga í upphaf 19. aldar
    3. Fátækrareglugerðin 1834
  3. Fátækramál Reykjavíkur og Seltjarnarneshrepps 1786-1822
    1. Skipulag framfærslunnar
    2. Tilhögun styrkveitinga og fjöldi þurfamanna
    3. Utansveitarfólki vísað úr kaupstaðnum
  4. Fátækranefnd Reykjavíkur og Seltjarnarneshrepps 1822-1847
    1. Skipan fátækranefndar, vinnubrögð og verksvið
    2. Samskipti nefndarinnar og Magnúsar dómstjóra Stephensens
    3. “Fátækrahús” í Reykjavík
    4. Erfiðleikar áranna 1837, 1838 og 1839
    5. Reykjavík verður sérstakt framfærsluhérað
  5. Fólksfjöldi, atvinnuhættir og bæjarbragur 1847-1907
    1. Fólksfjöldi
    2. Atvinnuhættir og bæjarbragur
  6. Fátækramál Reykjavíkur 1847-1872
    1. Breytingar á stjórn bæjarmála
    2. Fjöldi þurfamanna
    3. Kostnaðurinn við framfærsluna
    4. Störf fátækranefndar
  7. Fátækramál Reykjavíkur 1872-1907
    1. Ný sveitastjórnarlöggjöf – breytingar á stjórn bæjarmála
    2. Fjöldi þurfamanna
    3. Kostnaðurinn við framfærsluna
    4. Störf fátækranefndar
    5. Aldamótagarðurinn
  8. Niðurstöður
    1. Yfirlit
    2. Orsakir styrkþarfar – hagir þurfamanna
    3. Lokaorð

“Dönsk mannúð í Reykjavík”, ritdómur Sólrúnar B. Jensdóttur í Helgarpóstinum 21. janúar 1983.